Wetenschapsjournalist van De Volkskrant slaat plank volledig mis!
In 2002 schreef Martijn van Calmthout, wetenschapsjournalist bij De Volkskrant, een artikel naar aanleiding van een persbericht over de oprichting van de Stichting Muziek Promotie Nederland (de afkorting hiervoor is overigens SMPN). Het artikel krijgt aan het einde een onwetenschappelijke draai. Nog sterker, het artikel ontaardt in een aperte leugen. De journalist verwijst naar wetenschappelijke onderzoeken (Slim door Mozart) die helemaal niet door de Stichting en dus in het persbericht zijn aangehaald of waar naar verwezen is. Toch allemaal erg opmerkelijk voor een wetenschapskatern van De Volkskrant, geschreven door een wetenschapsjournalist.
Verkeerde onderzoeken aangehaald
Aan het begin van het artikel kloppen de feiten nog aardig, hoewel het artikel wel een beetje een neerbuigend toontje heeft. Wat zich in het tweede deel van het artikel wel verklaart. De journalist was namelijk in het rijtje onderzoeken ook de naam van de Amerikaanse wetenschapper dr. Rauscher tegengekomen. En hé....daar kleefde toch iets aan (...), was haar onderzoek niet ingehaald door andere onderzoeken? Verheugd over zijn parate kennis en kritische wetenschappelijke en journalistieke zin, kijkt de journalist niet meer naar 'welk' onderzoek er is aangehaald, maar gaat direct op het spoor van Rauscher en springt dan over naar haar onderzoek 'Het Mozart effect '. Dit onderzoek onderzocht of je van 'het luisteren van klassieke muziek' slimmer werd, maar dat onderzoek was helemaal niet aangehaald! Het ging juist om verschillende wetenschappelijk onderzoeken naar de positieve invloed van muziekbeoefening bij kinderen. Een onderzoek naar de conditie bij actieve sportbeoefenaars is toch een hele andere dan bij kijkers naar sport! Twee totaal andere onderzoeken dus. De journalist had dat heel makkelijk kunnen controleren op de website www.muziekpromotie.nl . Bovendien had hij dit kunnen terugvinden in de visie, missie en doelstellingen van de stichting. Die zijn namelijk allemaal gericht op het stimuleren van muziekbeoefening, (actief) niet op muziekluisteren (passief).
Verkeerde conclusie
De neerbuigende toon in het artikel en het tussen de regels door zijn persoonlijke mening ventilerend even daargelaten, berust zijn conclusie op de foutieve aanname dat de stichting en dus het initiatief gebaseerd zijn op een onwetenschappelijk onderzoek. Ik mocht het artikel overigens vooraf niet bekijken, want daar was het te kort dag voor... Ik begrijp wel waarom steeds meer geïnterviewden vooraf om inzage vragen. Het is heel hard nodig met het hedendaagse niveau van de 'serieuze' jourmalistiek!
Maatschappelijk initiatief
De wetenschapsjournalist maakt een enorme grove fout, maar wel over de rug van een zeer goed bedoeld initiatief waaraan veel mensen hard hebben gewerkt, met de beste bedoelingen en zonder enige subsidie of overheidsgelden! De overheid mocht eens willen dat veel meer mensen op dergelijke manier maatschappelijk betrokken zijn. Natuurlijk mag een journalist kritisch zijn, maar zorgvuldigheid is daarbij wel een vereiste. Mij heeft deze eenzijdige vorm van berichtgeving behoorlijk aan het denken gezet. Stel je leest dit als lezer, dan baseer je je gewoon op hele verkeerde informatie. Helemaal als het van De Volkskrant komt, in een wetenschapskatern en van een wetenschapsjournalist. Nu gaat het hier om een onderwerp waar helemaal niemand van wakker zal liggen, maar hoe zit dat dan met onderwerpen die er echt toe doen? Wat is de geloofwaardigheid nog van zo'n krant?
Waarom deze reactie op een artikel van 2002?
Naar aanleiding van het artikel heb ik destijds De Volkskrant tweemaal een brief geschreven. Hierop is nooit enige reactie gekomen. Sinds kort kwam ik het artikel 'opeens' weer tegen op het internet. De Volkskrant heeft blijkbaar een nieuwe marketingstrategie ontwikkeld. Door alle artikelen uit het archief op het internet te plaatsen ontstaat er voor De Volkskrant veel meer zichtbaarheid op het internet en dan met name in de zoekresultaten van Google. Daarmee wil De Volkskrant meer bezoekers naar de website trekken met als uiteindelijke doel om abonnees te werven. Uiteindelijk moeten kranten ook gewoon verkocht worden en journalisten gevoed worden. Niks mis mee. Maar mijn naam wordt opnieuw verbonden met een verkeerde conclusie. Nu heb ik geen krant tot mijn beschikking waar ik mijn mening kan verkondigen maar ben ik gelukkig niet afhankelijk van de reactie of rectificatie van De Volkskrant. Toevallig weet ik ook wat van zoekmachine optimalisatie (grote kans dat je dit artikel in Google onder het artikel van De Volkskrant vond) en kan ik hiermee tegenwicht brengen aan dit artikel. LEVE HET INTERNET!
Mark Kruiver, maart 2009
Klik hier voor het originele persbericht (PDF)
Klik hier voor de reactiebrief (PDF)
Klik hier voor de website van muziekpromotie
Klik hier voor de wetenschappelijke onderzoeken
Klik hier voor het artikel 'Slim door Mozart' van De Volkskrant
|